Tóm tắt kiến thức chương 12 - Ngân hàng thương mại NEU

12.1 Các vấn đề chung về thanh khoản

12.1.1 An toàn thanh khoản và sự cần thiết quản lý thanh khoản

Đảm bảo an toàn thanh khoản là khả năng đáp ứng kịp thời mọi yêu cầu chi trả của khách hàng, từ rút tiền gửi thanh toán đến giải ngân tín dụng đã cam kết.

12.1.2 Các khái niệm về thanh khoản

a. Tính thanh khoản của tài sản

Khả năng chuyển tài sản thành tiền mặt trong thời gian ngắn với chi phí thấp.
$Liquidity\ Ratio_{\text{TÀI SẢN}}=\frac{\sum \text{Tài sản thanh khoản cao}}{\text{Tổng tài sản}}$

b. Tính thanh khoản của nguồn vốn

Khả năng huy động vốn nhanh chóng với chi phí thấp, phụ thuộc vào uy tín, thị trường và cấu trúc nguồn vốn.

c. Tính thanh khoản của ngân hàng

Sự kết hợp giữa tính thanh khoản của tài sản và khả năng huy động vốn.

d. Cung và cầu thanh khoản

- Cung thanh khoản: tài sản thanh khoản + khả năng huy động mới.
- Cầu thanh khoản: rút tiền gửi, giải ngân tín dụng, trả nợ, chi phí vận hành.

e. Rủi ro thanh khoản

“Rủi ro xảy ra khi định chế không đủ vốn để đáp ứng nghĩa vụ đến hạn mà không ảnh hưởng hoạt động kinh doanh”.

12.2 Các lý thuyết thanh khoản

12.2.1 Lý thuyết cho vay thương mại

Cho vay ngắn hạn phù hợp với tài sản lưu động, tăng tính thu hồi sớm.

12.2.2 Lý thuyết khả năng chuyển đổi của tài sản

Trọng tâm vào chứng khoán thanh khoản cao (trái phiếu chính phủ, repo…).

12.2.3 Lý thuyết dòng tiền dự tính

Đánh giá thanh khoản dựa trên dự kiến luồng thu từ tài sản.

12.2.4 Lý thuyết quản lý nợ

Dùng nguồn nợ ngắn hạn để thay thế giữ nhiều tài sản thanh khoản.

12.3 Quản lý thanh khoản

12.3.1 Mục tiêu quản lý thanh khoản

- Đảm bảo chi trả kịp thời với chi phí hợp lý
- Chủ động dự báo và hạn chế rủi ro thanh khoản

12.3.2 Quy trình quản lý thanh khoản

12.3.2.1 Lập kế hoạch nguồn vốn và sử dụng vốn

Xác định kế hoạch huy động (dân cư, tổ chức, thị trường liên ngân hàng…) và sử dụng (tín dụng, đầu tư).

12.3.2.2 Lập kế hoạch dòng tiền

Dự báo chi tiết luồng tiền vào và ra, xác định thặng dư – thâm hụt từng kỳ.

12.3.2.3 Thực hiện và điều chỉnh

Điều phối giữa các bộ phận để cân đối thu – chi, hạn chế biến động.

12.3.3 Nội dung quản lý thanh khoản

Kết hợp hai chiến lược chính:

- Duy trì dự trữ tài sản thanh khoản
- Huy động nhanh nguồn vốn bên ngoài
 

Khe hở thanh khoản (Liquidity Gap)

$LGAP = (\text{Dự trữ đầu kỳ} + \text{Dòng tiền vào}) - (\text{Dự trữ cần có} + \text{Dòng tiền ra})$

Bài toán chi phí thanh khoản (Model VAR)

$L_{VAR} = V \times \sigma \times z + 2 \times V \times S$
V: giá trị tài sản, σ: độ biến động, z: hệ số tin cậy, S: spread trung bình.

Liquidity Coverage Ratio (LCR)

$LCR = \frac{\text{High–Quality Liquid Assets}}{\text{Total Net Cash Outflows over 30 days}} \times 100\%$

Net Stable Funding Ratio (NSFR)

$NSFR = \frac{\text{Available Stable Funding (ASF)}}{\text{Required Stable Funding (RSF)}} \times 100\%$

Capital Adequacy Ratio (CAR)

$CAR = \frac{\text{Vốn CET1 + CET2 + AT1}}{\text{Tài sản rủi ro}} \times 100\%$

Chú ý và lưu ý thường gặp

- Không nhầm “thanh khoản” với “độ an toàn rủi ro”.
- Lãi suất huy động cao ≠ tính thanh khoản cao.
- Phân biệt dòng tiền đầu ra cố định và không cố định khi ước lượng.