Tóm tắt kiến thức chương 12 - Thương mại điện tử (NEU)

12.1. Khái quát về chính phủ điện tử

12.1.1. Khái niệm và mục đích của chính phủ điện tử

Chính phủ điện tử (E-Government) là việc sử dụng có hệ thống công nghệ thông tin – truyền thông để tự động hóa và cung cấp các dịch vụ công, quy trình hành chính và giao tiếp giữa chính phủ với công dân, doanh nghiệp, tổ chức khác, 24/7 trên nền tảng mạng Internet và viễn thông.

Lưu ý thường nhầm: không chỉ là “đưa biểu mẫu lên web” mà là thay đổi toàn diện quy trình, chính sách, mô hình kinh doanh và văn hóa làm việc.

12.1.2. Các mô hình chính phủ điện tử và cấp độ điện tử hóa

12.1.2.1. Các mô hình thành phần

Quá trình phát triển E-Government thường trải qua 4 mô hình, bổ sung lẫn nhau:

Chú ý: G2E là nền tảng, tạo dữ liệu và năng lực kỹ thuật để thực hiện G2G, G2B, G2C.

12.1.2.2. Cấp độ điện tử hóa

Có 4 cấp độ xoắn ốc, từ thấp đến cao:

- Mức 1: Đưa thông tin lên mạng (thông tin tĩnh)
- Mức 2: Trao đổi thông tin hai chiều (đăng nhập, hỏi đáp cơ bản)
- Mức 3: Tương tác đa chiều (nhiều bên phối hợp, tương tác sâu)
- Mức 4: Tích hợp dịch vụ trực tuyến (“một cửa”, phân luồng, cá nhân hóa)
 

Lưu ý nhầm lẫn: nhiều nơi dừng ở mức 2 nhưng nghĩ đã “xây E-Gov hoàn chỉnh”.

12.2. Cấu trúc và nội dung hoạt động của chính phủ điện tử

12.2.1. Cấu trúc

“Ngôi nhà” E-Government gồm:

- Nền móng: Hạ tầng ICT (mạng, website, an toàn bảo mật)
- Ba trụ cột: G2G, G2B, G2C (G2E ở dưới cùng hỗ trợ nội bộ)
 

Chú ý: Không xây ba trụ cột nếu thiếu nền móng ICT vững chắc và văn hóa an ninh thông tin.

12.2.2. Nội dung hoạt động

12.3. Tính tất yếu và lợi ích của chính phủ điện tử

12.3.1. Nguyên nhân xây dựng

- Toàn cầu hóa sản xuất-thương mại và yêu cầu cạnh tranh quốc tế
- Hội nhập đa phương (WTO, môi trường, y tế) cần chia sẻ dữ liệu
- Thị trường hóa dịch vụ công, minh bạch, giảm quan liêu, tham nhũng
- Sự xuất hiện “công dân số” yêu cầu tham gia, giám sát, phản hồi nhanh
 

12.3.2. Lợi ích

Với chính phủ: tiết kiệm chi phí, thời gian, tăng hiệu quả, minh bạch, giảm tham nhũng.

Với xã hội: nâng cao phúc lợi, giảm bất bình đẳng, thu hút đầu tư, tăng trưởng kinh tế.

Với công dân & doanh nghiệp: tiếp cận dịch vụ nhanh chóng, giảm chi phí giao dịch, tham gia giám sát, phản hồi chính sách.