Tóm tắt kiến thức cơ bản chương 9 - Thương mại điện tử (NEU)

9.1. Khái quát về sàn giao dịch thương mại điện tử

9.1.1. Khái niệm và vai trò của sàn giao dịch thương mại điện tử

Sàn giao dịch thương mại điện tử kết nối đa dạng người mua–bán với các chức năng:

- Tìm kiếm & phân loại sản phẩm theo bộ lọc: giá, đánh giá, vị trí
- Đàm phán & trả giá tự động qua chatbot hoặc message riêng
- Thanh toán đa kênh: ví điện tử, thẻ quốc tế, chuyển khoản
- Hậu mãi: quản lý đơn, bảo hành, logistics tích hợp
 

Lưu ý thường nhầm:
+ Sàn không ôm hàng, chỉ cung cấp nền tảng công nghệ.
+ Giá có thể thay đổi theo khung giờ cao thấp (dynamic pricing).

9.1.2. Đặc trưng cơ bản của sàn giao dịch điện tử

Các điểm ưu việt:

- 24/7: tự động hiển thị giá & trạng thái kho
- Toàn cầu: đa ngôn ngữ, thanh toán đa tiền tệ, vận chuyển xuyên biên giới
- API mở: tích hợp ERP/CRM, báo cáo tùy chỉnh qua BI
- Bảo mật: SSL, OTP, mã Captcha, giám sát giao dịch bất thường
 

Chú ý: Cần thực hiện xác thực KYC/KYB để giảm rủi ro gian lận.

9.1.3. Phân loại sàn giao dịch thương mại điện tử

9.1.3.1. Theo chủ thể tham gia

9.1.3.2. Theo ngành hàng

9.1.4. Lợi ích kinh doanh

9.1.4.1. Doanh nghiệp

- Mở rộng thị trường: tiếp cận khu vực mới, phân khúc ngách
- Giảm chi phí: tối ưu kho bãi, tự động hóa quy trình
- Quyết định dựa dữ liệu: heatmap bán chạy, phân tích RFM
- Thương hiệu số: review, rating, livestream bán hàng trực tiếp
 

9.1.4.2. Khách hàng

- Quy trình mua đơn giản: 1-click mua lại, theo dõi đơn theo real-time
- So sánh trực quan: bảng giá, hình ảnh góc nhìn 360°, video unbox
- Ưu đãi & loyalty: coupon, cashback, membership tiers
 

9.2. Các phương thức giao dịch

9.2.1. Giao dịch giao ngay

Thanh toán & giao hàng ngay 1–2 ngày. Được dùng làm chuẩn cho đánh giá tồn kho.

9.2.2. Giao dịch tương lai

- Hedging: khóa giá đầu vào/nguyên liệu
- Speculation: chờ chênh lệch giá để kiếm lời

9.2.3. Giao dịch quyền chọn

Quyền mua/bán trong tương lai:

- Call: $C = S_0N(d_1) - K e^{-rT}N(d_2)$
- Put: bảo vệ giá bán, chỉ mất phí premium

9.2.4. Hedging

Kết hợp futures & options để giảm rủi ro tỷ giá, lãi suất, hàng hóa.

9.2.5. Đấu giá điện tử

- English, Dutch, sealed-bid: linh hoạt hình thức
- Áp dụng cho hàng hiếm, có giá trị cao, cần cạnh tranh công bằng

9.2.6. Đấu thầu điện tử

RFP/RFQ trực tuyến, bảo mật hồ sơ, đánh giá tự động theo tiêu chí định sẵn.