Tóm tắt kiến thức chương 1 - Tài chính doanh nghiệp (BAV)

1.1. Khái quát chung về tài chính doanh nghiệp

1.1.1. Doanh nghiệp

- Theo Luật Doanh nghiệp 2014: tổ chức kinh doanh có tên, tài sản, trụ sở, đăng ký pháp lý.
- Các loại hình:

Chú ý dễ nhầm: “vô hạn – hữu hạn”  ≠  “vốn góp ít – nhiều”.

1.1.2. Tài chính doanh nghiệp

- Bản chất: các quan hệ kinh tế phát sinh khi DN tạo lập & sử dụng quỹ tiền tệ.
- 4 nhóm quan hệ chính:
   •  DN ↔ Nhà nước (thuế).
   •  DN ↔ Đối tác & trung gian tài chính (mua – bán – vay – đầu tư).
   •  Nội bộ DN (lương, thưởng, thanh toán nội bộ).
   •  DN ↔ Chủ sở hữu (góp vốn, cổ tức).

1.1.3. Quản trị tài chính doanh nghiệp

- Khái niệm: lựa chọn & thực thi quyết định tài chính để tối đa hoá giá trị DN (giá CP thị trường).
- Điều kiện để đạt mục tiêu: gia tăng lợi nhuận bền vững & kiểm soát rủi ro.
- Mô hình giá trị: $V_{firm} = \sum_{t=1}^{\infty} \frac{FCF_t}{(1+WACC)^t}$

1.1.4. Nguyên tắc quản trị tài chính doanh nghiệp

- a) Sinh lợi (cam kết lợi nhuận kỳ vọng).
- b) Rủi ro – Lợi nhuận (trade-off).
- c) Giá trị thời gian của tiền: $PV = \frac{FV}{(1+r)^n}$.
- d) Đảm bảo khả năng chi trả (giữ quỹ tiền mặt tối thiểu).
- e) Gắn kết lợi ích quản lý & cổ đông (cơ chế thưởng/giám sát).
- f) Kiểm soát & giám sát (phân tích TCDN định kỳ).
- g) Tính đến tác động thuế (lợi thế lá chắn lãi vay).

Lưu ý: Dễ nhầm tối đa lợi nhuận với tối đa giá trị DN; cần chiết khấu dòng tiền.

1.1.5. Vai trò của giám đốc tài chính

- Đảm bảo đủ vốn mọi thời kỳ.
- Quyết định đầu tư (TS ngắn & dài hạn).
- Quản lý & sử dụng vốn hiệu quả (giảm ứ đọng).
- Lập kế hoạch, phân tích & giám sát tài chính.

1.2. Các quyết định tài chính doanh nghiệp

1.2.1. Quyết định đầu tư

- Đầu tư Tài sản ngắn hạn: tồn quỹ, tồn kho, khoản phải thu.
- Đầu tư Tài sản dài hạn: TSCĐ, dự án, vốn góp dài hạn.
- Cân đối TS ngắn – dài: đòn bẩy hoạt động, điểm hòa vốn khối lượng
$Q_{BE}=\frac{FC}{P-VC}$
- Thời gian hoàn vốn (PP) & NPV/IRR dùng để sàng lọc dự án.

1.2.2. Quyết định nguồn vốn

- Huy động ngắn hạn: tín dụng thương mại, OD, tín phiếu.
- Huy động dài hạn: trái phiếu, vay TCTD, CP thường/ưu đãi.
- Cơ cấu Nợ / Vốn chủ quyết định đòn bẩy tài chính.
$WACC = K_d(1-T)\frac{D}{V} + K_e\frac{E}{V}$
$K_d(1-T)=i(1-T)$    $K_e = R_f + \beta(R_m - R_f)$
Bảng so sánh nhanh

1.2.3. Quyết định phân phối lợi nhuận

- Trích lập quỹ, chia cổ tức hay giữ lại để tái đầu tư.
$DPR = \frac{Div}{EPS}$    $b = 1 - DPR$    $g = ROE \times b$
Chú ý: Giữ lại LN làm nguồn vốn nội bộ rẻ nhất nhưng EPS ngắn hạn giảm.

1.3. Những nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến quản trị tài chính doanh nghiệp

1.3.1. Hình thức tổ chức doanh nghiệp

- Ảnh hưởng cấu trúc vốn & chính sách phân phối LN (ví dụ: DN tư nhân không phát hành CP, phải vay ngân hàng).

1.3.2. Đặc điểm kinh tế – kỹ thuật ngành kinh doanh

- Chu kỳ SX, tính thời vụ quyết định nhu cầu vốn lưu động.
- Mức độ thâm dụng vốn / công nghệ ảnh hưởng quy mô đầu tư ban đầu.

1.3.3. Môi trường kinh doanh

- Kinh tế – tài chính: lãi suất, tỷ giá, lạm phát, thị trường vốn.
- Pháp lý: chính sách thuế, khuyến khích đầu tư, chế độ khấu hao.
- Kỹ thuật – công nghệ – thông tin: đổi mới CN đòi hỏi vốn lớn nhưng tăng lợi thế cạnh tranh.

Lưu ý tổng hợp: Luôn tách yếu tố kiểm soát được (chính sách DN) khỏi yếu tố vĩ mô; lập kế hoạch dòng tiền linh hoạt để phòng biến động thị trường.