Tóm tắt ôn tập kiến thức chương 7 - Kinh tế vĩ mô FTU

I. KHÁI NIỆM VÀ ĐO LƯỜNG TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.

1. Khái niệm.

Tăng trưởng = mở rộng sản lượng tiềm năng (GDP thực) của quốc gia.
Phân biệt: Tăng trưởng (định lượng) ≠ Phát triển (định lượng + định chất).

2. Đo lường tăng trưởng.

2.1. Tốc độ tăng trưởng (g).

- Công thức %Δ GDP thực.
- Có thể dùng GDP thực/đầu người để loại nhiễu dân số.

2.2. Tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình.

$g=\sqrt[n]{\dfrac{Y_n}{Y_0}}-1$

2.3. Quy tắc 70.

Thời gian nhân đôi (năm) ≈ 70 / g%.
Lưu ý dễ nhầm: g% ghi dưới dạng phần trăm.

II. CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.

1. Ưu điểm và hạn chế.

1.1. Ưu điểm.

- Nâng mức sống, phúc lợi, quốc phòng.
- Thúc đẩy đổi mới, hiệu quả.

1.2. Hạn chế.

- Ô nhiễm, cạn kiệt tài nguyên.
- Yêu cầu tăng trưởng bền vững.

2. Các nguồn lực tăng trưởng.

Ghi nhớ 4 bánh xe của Samuelson: Nhân lực – Tư bản – Tài nguyên – Công nghệ.

III. CƠ SỞ LÝ THUYẾT XÁC ĐỊNH NGUỒN LỰC TĂNG TRƯỞNG.

1. Lý thuyết cổ điển (Smith & Malthus).

- Nhấn mạnh đất đai.
- Dự báo “bẫy dân số” (Malthus) → đã sai do công nghệ.

2. Mô hình Harrod–Domar (Keynesian).

$g=\dfrac{s}{ICOR}$
s = tỷ lệ tiết kiệm, ICOR = vốn/tăng sản lượng.
Nhầm lẫn: ICOR không cố định; đầu tư kém hiệu quả ⇒ g thấp.

3. Mô hình Solow (Tân cổ điển).

3.1. Giới thiệu.

- Y = F(K,L); hiệu suất không đổi.

3.2. Mô hình.

- Tích lũy tư bản tăng → tăng sản lượng/đầu người nhưng hiệu suất giảm dần.
- Có trạng thái ổn định (Steady State).
- Tiến bộ công nghệ (yếu tố ngoại sinh) = động lực dài hạn.

3.3. Nhận xét.

- Giải thích hiệu ứng đuổi kịp (Convergence).
- Hạn chế: chưa nội sinh hóa công nghệ.

IV. CÁC CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ.

• 1. Tăng tiết kiệm – đầu tư nội địa.
   
• 2. Thu hút FDI & ODA.
   
• 3. Đầu tư giáo dục – đào tạo.
   
• 4. Khuyến khích R&D, đổi mới công nghệ.
   
• 5. Bảo hộ quyền sở hữu, ổn định chính trị.
   
• 6. Mở cửa thương mại (WTO, TPP…).
   
• 7. Kiểm soát dân số hợp lý.
   

Chốt nhanh: Muốn GDP/đầu người ↑ bền vững → phải nâng TFP (năng suất các nhân tố tổng hợp) thông qua vốn nhân lực + công nghệ; tiết kiệm và tư bản chỉ “đẩy” ngắn hạn.