Tóm tắt kiến thức chương 5 - Ngân hàng thương mại NEU

5.1. Quy trình tín dụng

5.1.1. Khái niệm và mục tiêu

- Hiệu quả: + Tối đa hóa tỷ suất lợi nhuận trên vốn cấp; + Giảm tỷ lệ chi phí vốn thông qua lựa chọn sản phẩm phù hợp; + Đo lường bằng hệ số NIM (Net Interest Margin)
- An toàn: + Tuân thủ định mức tín dụng, chính sách phê duyệt; + Giảm thiểu nợ xấu qua đánh giá khả năng trả nợ; + Duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới mức quy định (thường ≤ 3%)
- Sinh lợi: + Cân bằng giữa thu nhập từ lãi và rủi ro mất vốn; + Mục tiêu ROA ≥ 1%, ROE ≥ 10% thông qua cơ cấu danh mục đa dạng; + Tối ưu hóa dòng tiền ngân hàng

Chú ý nhầm lẫn: Hiệu quả không chỉ là lợi nhuận cao nhất mà là lợi nhuận bền vững đi kèm kiểm soát rủi ro.

5.1.2. Nội dung quy trình

Lưu ý: Với khoản vay dự án, giai đoạn trước và sau giải ngân thường kéo dài hơn do thủ tục phức tạp.

5.2. Phân tích tín dụng

5.2.1. Khái niệm, mục tiêu, yêu cầu

- Khái niệm: quá trình thu thập, xử lý và đánh giá thông tin tài chính & phi tài chính của KH
- Mục tiêu: + Dự báo khả năng trả nợ trong các kịch bản thông thường và bất lợi; + Đề xuất biện pháp giảm thiểu rủi ro (bảo đảm, covenant, giám sát bổ sung)
- Yêu cầu: - Toàn diện: bao phủ tài chính, kinh doanh, môi trường, pháp lý; - Kịp thời: hoàn thành trước cuộc họp phê duyệt; - Tiết kiệm chi phí: cân đối giữa chi phí và giá trị thông tin; - Rõ trách nhiệm: ai làm, ai rà soát, ai phê duyệt

5.2.2. Phương pháp phân tích

- Phân tích theo chiều rộng: đánh giá ngành → doanh nghiệp → dự án → tài sản đảm bảo
- Phân tích trọng điểm: tập trung vào yếu tố chính ảnh hưởng khả năng trả nợ (doanh thu, EBITDA, hệ số thanh toán)
- Phân tích SWOT: 

+ Strengths: tài sản ưu thế, thương hiệu, thị phần; 

+ Weaknesses: đòn bẩy tài chính cao, quản trị lỏng lẻo; 

+ Opportunities: thị trường mới, hỗ trợ chính sách; 

+ Threats: biến động lãi suất, cạnh tranh, rủi ro pháp lý

5.2.3. Nội dung phân tích

5.2.3.1. Thu thập và xử lý thông tin

- Nguồn: + Hồ sơ đề nghị vay, báo cáo tài chính đã kiểm toán; + Hợp đồng kinh tế, hóa đơn GTGT; + Phỏng vấn người quản lý; + Báo cáo ngành, báo cáo phân tích thị trường - Xử lý: + Đối chiếu số liệu giữa báo cáo và thực trạng; + Sử dụng phần mềm phân tích tài chính (Credit Scoring); + Biến đổi số liệu thành chỉ số: EBITDA margin, ROIC, DSCR

5.2.3.2. Phân tích khách hàng

5.2.3.2.1. Phân tích tài chính

Lưu ý: Ưu tiên kiểm tra DSCR ở các khoản vay trung dài hạn.

5.2.3.2.2. Phân tích phi tài chính (5C’s)

- Character: lịch sử tín dụng, đạo đức kinh doanh, cam kết trả nợ
- Capacity: mô hình kinh doanh, kỹ năng quản lý, cơ cấu nhân sự chủ chốt
- Collateral: chất lượng pháp lý, tính thanh khoản, giá trị định giá thị trường
- Conditions: ổn định kinh tế vĩ mô, chính sách lãi suất, rủi ro ngành
- Capital: cấu trúc vốn, tỷ lệ vốn vay/vốn chủ, dòng hỗ trợ chủ sở hữu

5.2.3.3. Thẩm định phương án/vay vốn

5.2.3.4. Thẩm định tài sản đảm bảo

- Pháp lý: + Giấy chứng nhận, đăng ký giao dịch bảo đảm đầy đủ; + Không tranh chấp, không vướng quy hoạch; - Khả năng kiểm soát: + Dễ kiểm soát, giám sát vật lý; + Vị trí, bảo quản, truy xuất thông tin - Khả năng thanh lý: + Định giá thị trường, so sánh giao dịch tương tự; + Dự phòng haircut 10–20%; + Lập kế hoạch bán đấu giá, nhận đặt cọc

Lưu ý sai lầm: Không dùng giá sổ sách; phải cập nhật giá thị trường và hệ số an toàn định kỳ.