Kiến thức cơ bản Chương 1 – Tâm Lý Học Đại Cương HCE

Sáng lập: J. Oatson (1878–1958), người Mỹ.

Quan điểm cốt lõi: Không mô tả trạng thái ý thức mà chỉ nghiên cứu hành vi quan sát được.

Bản chất hành vi: Là tập hợp các phản ứng có/không điều kiện trước kích thích.

Đóng góp: Đề cao tính khách quan, thực chứng, đo lường được.

Hạn chế: Bỏ qua yếu tố nội tâm chủ quan, xem hành vi như máy móc, mất tính chủ thể xã hội.

Đại diện: Vechtaimơ, Côlơ, Côpca (Đức).

Trọng tâm nghiên cứu: Các quy luật của tri giác (ổn định, trọn vẹn, "bừng sáng").

Quan điểm cốt lõi: Con người tri giác thế giới như một tổng thể có tổ chức, không phải mảnh ghép rời rạc.

Vai trò sinh học: Khẳng định vai trò cấu trúc não bộ trong nhận thức.

Đóng góp: Xây dựng thực nghiệm rõ ràng, chú trọng quan hệ chủ thể - thế giới.

Hạn chế: Ít tính ứng dụng thực tiễn, thiếu yếu tố xã hội và lịch sử.

Sáng lập: S. Phơrơt (1859–1939).

Quan điểm cốt lõi: Nhấn mạnh tuyệt đối vai trò của Vô Thức trong đời sống.

Đóng góp: Mở rộng nghiên cứu sang giấc mơ, ức chế, loạn thần.

Hạn chế: Thiên về suy diễn, thiếu khoa học thực nghiệm, quá đề cao bản năng.

Sáng lập: C. Rôgiô và Mátxlâu.

Quan điểm cốt lõi: Nhấn mạnh bản chất tốt đẹp, tiềm năng phát triển tích cực của con người.

Đóng góp: Hướng con người sống sáng tạo, hài hòa.

Hạn chế: Thiếu hệ thống lý luận khoa học, mang tính triết lý cao.

Đại diện: G. Piagie, Brund.

Trọng tâm nghiên cứu: Tri giác, trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ, suy luận.

Quan điểm cốt lõi: Con người là chủ thể tích cực tự xây dựng tri thức qua tương tác môi trường.

Bối cảnh: Phát triển mạnh mẽ thập niên 50-60.

Đóng góp: Ứng dụng khổng lồ vào giáo dục, dạy học khám phá, phát triển trí tuệ.

Hạn chế: Thiên về tri thức lý tính, thiếu chú trọng xúc cảm, thực tiễn và yếu tố xã hội.