Kiến thức cơ bản chương 3 - Thanh Toán Quốc Tế HCE

3.1. PHƯƠNG THỨC CHUYỂN TIỀN (REMITTANCE)

3.1.1. Khái niệm

Là phương thức thanh toán trong đó người nhập khẩu chủ động yêu cầu ngân hàng phục vụ mình chuyển tiền đến cho người xuất khẩu tại một địa điểm nhất định.

3.1.2. Các bên tham gia

• Người chuyển tiền (Remitter): thường là người nhập khẩu, yêu cầu chuyển tiền.
• Người thụ hưởng (Beneficiary): thường là người xuất khẩu, nhận tiền thanh toán.
• Ngân hàng chuyển tiền (Remitting Bank): ngân hàng phục vụ người nhập khẩu.
• Ngân hàng trả tiền (Paying Bank): là chi nhánh hoặc ngân hàng đại lý của ngân hàng chuyển tiền tại nước người hưởng lợi.

3.1.3. Quy trình thực hiện

a. Chuyển tiền ứng trước:

1. Người mua yêu cầu ngân hàng chuyển tiền ứng trước cho người bán.
2. Ngân hàng chuyển tiền thông báo cho ngân hàng trả tiền.
3. Ngân hàng trả tiền thông báo và chi tiền cho người thụ hưởng.
4. Người bán nhận tiền, sau đó tiến hành giao hàng.

b. Chuyển tiền trả sau:

1. Người bán giao hàng, gửi bộ chứng từ hàng hóa cho người mua.
2. Sau khi kiểm tra, người mua yêu cầu ngân hàng chuyển tiền.
3. Ngân hàng chuyển tiền xử lý và thông báo cho ngân hàng đối tác.
4. Người bán nhận tiền sau khi chứng từ được xác nhận.

3.1.4. Các hình thức chuyển tiền

• Chuyển tiền bằng thư (M/T – Mail Transfer): sử dụng thư tín, thời gian lâu, chi phí thấp.
• Chuyển tiền bằng điện (T/T – Telegraphic Transfer): sử dụng điện tín hoặc hệ thống SWIFT, nhanh chóng, chi phí cao hơn.

3.1.5. Ưu điểm – Nhược điểm

3.2. PHƯƠNG THỨC NHỜ THU (COLLECTION)

3.2.1. Khái niệm

Là phương thức thanh toán trong đó người bán sau khi giao hàng lập hối phiếu yêu cầu người mua trả tiền và nhờ ngân hàng thu hộ.

3.2.2. Các bên tham gia

• Người ủy nhiệm thu (Principal): người xuất khẩu.
• Ngân hàng nhờ thu (Remitting Bank): ngân hàng của người xuất khẩu.
• Ngân hàng thu hộ (Collecting Bank): ngân hàng của người nhập khẩu.
• Ngân hàng xuất trình (Presenting Bank): ngân hàng trình bộ chứng từ cho người mua.
• Người trả tiền (Drawee): người nhập khẩu.

3.2.3. Cơ sở pháp lý

Áp dụng theo Quy tắc URC 522 – Quy tắc thống nhất về nhờ thu do ICC ban hành năm 1995.

3.2.4. Phân loại

a. Nhờ thu trơn (Clean Collection)

• Chỉ có hối phiếu hoặc chứng từ tài chính, không có chứng từ hàng hóa.
• Người mua có thể nhận hàng mà không cần trả tiền trước.

b. Nhờ thu kèm chứng từ (Documentary Collection)

• Gồm cả chứng từ hàng hóa và hối phiếu.
• Giao chứng từ kèm theo điều kiện:

i. D/P (Documents against Payment):
Người mua chỉ nhận được chứng từ khi đã trả tiền.

ii. D/A (Documents against Acceptance):
Người mua chỉ cần chấp nhận hối phiếu có kỳ hạn để nhận chứng từ, thanh toán vào ngày đáo hạn.

3.2.5. Quy trình thực hiện

1. Người bán giao hàng, lập hối phiếu + chứng từ → gửi ngân hàng nhờ thu.
2. Ngân hàng nhờ thu gửi hồ sơ đến ngân hàng thu hộ.
3. Ngân hàng thu hộ xuất trình chứng từ cho người mua theo điều kiện D/P hoặc D/A.
4. Người mua thanh toán hoặc chấp nhận hối phiếu.
5. Ngân hàng chuyển tiền lại cho người bán.

3.2.6. Ưu – Nhược điểm

3.3. PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ (LETTER OF CREDIT – L/C)

3.3.1. Khái niệm

Là cam kết độc lập bằng văn bản của ngân hàng (theo yêu cầu của người nhập khẩu), bảo đảm thanh toán cho người xuất khẩu nếu bộ chứng từ xuất trình phù hợp với các điều khoản trong L/C.

3.3.2. Các bên tham gia

• Người xin mở L/C (Applicant): người nhập khẩu.
• Ngân hàng phát hành (Issuing Bank): mở L/C, chịu trách nhiệm thanh toán.
• Người hưởng lợi (Beneficiary): người xuất khẩu.
• Ngân hàng thông báo (Advising Bank): thông báo và chuyển tiếp L/C.
• Ngân hàng xác nhận (Confirming Bank): cam kết thanh toán thêm bên cạnh ngân hàng phát hành.
• Ngân hàng thanh toán (Paying Bank): thực hiện trả tiền.
• Ngân hàng chiết khấu (Negotiating Bank): kiểm tra và chiết khấu bộ chứng từ (nếu có).

3.3.3. Cơ sở pháp lý

• UCP 600 (2007): Quy tắc thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ – ICC.
• ISBP 745: Hướng dẫn thực hành tiêu chuẩn ngân hàng.
• eUCP: bổ sung cho L/C điện tử.

3.3.4. Phân loại

a. Theo tính chất pháp lý

• L/C có thể hủy ngang (Revocable L/C): ngân hàng phát hành có thể hủy bất kỳ lúc nào.
• L/C không thể hủy ngang (Irrevocable L/C): chỉ được sửa/hủy khi có sự đồng ý của các bên liên quan.

b. Theo thời hạn thanh toán

• L/C trả ngay (Sight L/C): ngân hàng thanh toán ngay khi nhận bộ chứng từ hợp lệ.
• L/C trả chậm (Usance L/C): ngân hàng thanh toán sau một thời gian theo quy định.

c. Theo quyền chuyển nhượng

• L/C chuyển nhượng (Transferable L/C): người hưởng lợi được phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần quyền hưởng lợi.
• Back-to-Back L/C: dựa trên L/C gốc để mở một L/C mới cho nhà cung cấp trung gian.

d. Theo tính chất sử dụng

• Revolving L/C: cho phép tái sử dụng nhiều lần trong hạn mức và thời gian.
• Reciprocal L/C: sử dụng giữa hai bên mua bán lặp lại.
• Standby L/C: như bảo lãnh ngân hàng.

3.3.5. Quy trình thực hiện

1. Hai bên ký hợp đồng quy định thanh toán bằng L/C.
2. Người mua yêu cầu ngân hàng mở L/C.
3. Ngân hàng phát hành gửi L/C đến ngân hàng thông báo.
4. Ngân hàng thông báo thông báo L/C cho người bán.
5. Người bán giao hàng, lập bộ chứng từ.
6. Bộ chứng từ được kiểm tra → nếu hợp lệ, ngân hàng tiến hành thanh toán.

3.3.6. Ưu – Nhược điểm