Tóm tắt kiến thức chương 3 - Lý thuyết tài chính tiền tệ NEU

Trong cơ chế thị trường kế hoạch hoá tập trung, cùng với việc nhà nước can thiệp trực tiếp vào hoạt động sản xuất kinh doanh, vai trò của ngân sách nhà nước trong việc điều chỉnh các hoạt động trở nên hết sức thụ động. Ngân sách gần như chỉ là một cái túi đựng số thu để rồi thực hiện việc bao cấp vốn cố định, vốn lưu động, cấp bù lỗ, bù giá, bù lương... Trong điều kiện đó, hiệu quả bị hạn chế.

Chuyển sang cơ chế thị trường:

• Trong lĩnh vực kinh tế, Nhà nước định hướng về việc hình thành cơ cấu kinh tế mới.
• Kích thích phát triển sản xuất kinh doanh và chống độc quyền.
• Thực hiện thông qua các chính sách thuế và chính sách chi tiêu của ngân sách chính phủ.
• Mục đích: Vừa kích thích và vừa gây sức ép với các doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế.

Trước đây, giá cả thoát ly quan hệ cung - cầu, bị che giấu bởi bao cấp. Trong nền kinh tế thị trường, giá cả phụ thuộc vào cung - cầu. Để ổn định, chính phủ tác động vào cung hoặc cầu thông qua thuế và chính sách chi tiêu.

• inventory_2

  Quỹ dự trữ nhà nước

  Dùng vốn cấp phát hình thành quỹ dự trữ hàng hoá và tài chính. Khi giá lên quá cao hoặc xuống thấp, tung quỹ ra điều hoà cung - cầu, bình ổn giá cả, bảo vệ người tiêu dùng.

• trending_down

  Chống lạm phát

  Thực hiện chính sách thắt chặt ngân sách: cắt giảm chi tiêu, chống lãng phí. Tăng thuế tiêu dùng để hạn chế cầu. Giảm thuế đầu tư để kích thích sản xuất, tăng cung.

• account_balance_wallet

  Phát hành công cụ nợ

  Phát hành trái phiếu, tín phiếu vay tiền dân để bù đắp thiếu hụt ngân sách, làm giảm tốc độ lạm phát trong nền kinh tế quốc dân.