Trắc nghiệm C5 - Xã hội học đại cương - Trường ĐHKHXH&NV
Tổng hợp 40 câu hỏi trắc nghiệm nâng cao Chương 5 Xã hội học đại cương (USSH - ĐHQGHN). Đề thi tập trung vào cấu trúc xã hội, thiết chế, vị thế, vai trò và mạng lưới xã hội với giải thích chi tiết. Tài liệu bám sát giáo trình Khoa Xã hội học giúp sinh viên ôn thi hiệu quả, nắm vững lý thuyết và vận dụng tình huống thực tế.
Từ khoá: trắc nghiệm xã hội học đại cương chương 5 xã hội học đại cương cấu trúc xã hội thiết chế xã hội USSH ĐHKHXH&NV trắc nghiệm xã hội học có đáp án tài liệu ôn thi xã hội học
Câu 1: Khi một hệ thống xã hội đối mặt với sự thay đổi từ môi trường bên ngoài, cơ chế nào giúp hệ thống đó duy trì sự tồn tại theo quan điểm của Talcott Parsons?
A. Cơ chế kiểm soát xã hội theo cấp bậc
B. Cơ chế phản ứng của hệ thống
C. Cơ chế tĩnh học xã hội
D. Cơ chế định biên nguyên tắc
Câu 2: Một cá nhân vừa là giảng viên, vừa là cha mẹ, đồng thời là thành viên của một câu lạc bộ thiện nguyện. Tập hợp tất cả các vị trí này được gọi là gì?
Câu 3: Trong cấu trúc xã hội, yếu tố nào đóng vai trò là "bộ khung" quy định vị thế và vai trò của các chủ thể trong một hệ thống xã hội xác định?
C. Các kiểu liên hệ và quan hệ xã hội
D. Sự thống nhất của các yếu tố cấu thành (nhóm, tầng lớp, thiết chế...)
Câu 4: Một người phụ nữ cảm thấy kiệt sức khi phải vừa hoàn thành báo cáo chuyên môn đúng hạn, vừa phải chăm sóc con nhỏ đang ốm. Tình huống này minh họa cho khái niệm nào?
Câu 5: Đặc điểm nào sau đây thuộc về "Cộng đồng tính" (community sentiment) trong nghiên cứu về cộng đồng?
A. Đặc trưng về tôn giáo, dòng họ
D. Cơ cấu giới tính và độ tuổi
Câu 6: Hệ thống AGIL của Talcott Parsons đề cập đến các chức năng căn bản nào để một hệ thống xã hội vận hành tốt?
A. Thống nhất, Thực hiện mục tiêu, Liên kết, Duy trì chuẩn mực
B. Tiếp nhận, Vận hành mục tiêu, Hội nhập, Bảo tồn giá trị
C. Thích ứng, Thực hiện mục tiêu, Hội nhập, Duy trì mô hình văn hóa
D. Thích ứng, Kiểm soát, Hội nhập, Đổi mới văn hóa
Câu 7: Việc một sinh viên nỗ lực học tập để trở thành thủ khoa và được giữ lại trường làm giảng viên là ví dụ điển hình của loại vị thế nào?
Câu 8: Trong xã hội học, sự phân chia con người dựa trên sự bất bình đẳng về kinh tế, chính trị và uy tín được gọi là gì?
Câu 9: Một nhân viên văn phòng gặp khó khăn khi sếp yêu cầu phải vừa sáng tạo đột phá nhưng đồng thời phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình cũ kỹ. Đây là biểu hiện của:
Câu 10: Theo quan điểm của Émile Durkheim, đặc điểm nào sau đây xác định một tổ chức là một "thiết chế xã hội"?
A. Được hình thành dựa trên sự tự nguyện tuyệt đối
B. Có sức cưỡng chế hành vi và có chức năng chế tài
C. Không có tính cấu trúc ổn định
D. Chỉ tồn tại trong ý thức của cá nhân
Câu 11: Trong một mạng lưới xã hội, nguyên tắc nào yêu cầu nhà nghiên cứu không được xem xét các tác nhân một cách tách biệt?
A. Nguyên tắc không phân tích đơn lẻ
B. Nguyên tắc phân tích cấu trúc
C. Nguyên tắc phân tích phức hợp
D. Nguyên tắc định lượng mạng lưới
Câu 12: Chức năng nào của mạng lưới xã hội giúp cá nhân tạo dựng "vốn xã hội"?
A. Kiểm soát hành vi lệch lạc
B. Áp đặt chuẩn mực đạo đức
C. Duy trì và củng cố các quan hệ xã hội có lợi
D. Thay thế các thiết chế chính trị
Câu 13: Theo F. Tönnies, đặc điểm cốt lõi của mối liên kết trong "xã hội" (Gesellschaft) khác với "cộng đồng" (Gemeinschaft) ở điểm nào?
A. Dựa trên tình cảm và huyết thống
B. Có tính chất hòa quyện hữu cơ
C. Xuất phát từ niềm tin và đạo đức tự nhiên
D. Dựa trên tính toán quyền lợi và hợp đồng
Câu 14: Khi nghiên cứu về nhóm xã hội, trào lưu nào tập trung vào việc quan sát trực tiếp quá trình thảo luận và ra quyết định của các thành viên?
C. Trào lưu tâm lý hình thức
Câu 15: Một thiết chế xã hội được coi là "mở" và năng động khi nó cho phép các thành viên thực hiện các quá trình nào?
A. Tuân thủ tuyệt đối các chuẩn mực cũ
B. Kiến tạo, phá kiến tạo và tái kiến tạo
C. Duy trì sự ổn định không thay đổi
D. Đóng băng các quan hệ xã hội
Câu 16: Trong cấu trúc xã hội có giai cấp, giai cấp nào thường nắm quyền điều khiển quá trình sản xuất và áp đặt các chuẩn mực luật pháp?
A. Giai cấp trung tâm nắm quyền sở hữu tư liệu sản xuất
B. Tầng lớp trí thức và chuyên gia
C. Các nhóm xã hội nghề nghiệp
D. Giai cấp phụ thuộc vào công cụ lao động
Câu 17: Thuật ngữ "cấu trúc" trong xã hội học thế kỷ XIX thường được sử dụng với ngữ nghĩa tương đương với khái niệm nào trong khoa học tự nhiên?
Câu 18: Theo Robert Merton, khi các phương tiện xã hội cung cấp không đủ để cá nhân đạt được mục tiêu được xã hội thừa nhận, điều này dẫn đến:
Câu 19: Yếu tố nào sau đây quy định đặc điểm và tính chất của toàn bộ hệ thống xã hội khi nghiên cứu về cấu trúc?
A. Số lượng thành viên trong nhóm
B. Vị trí địa lý của cộng đồng
C. Công nghệ sản xuất vật chất
D. Kiểu loại liên kết và quan hệ xã hội
Câu 20: Một người sinh ra trong một gia đình hoàng tộc và nghiễm nhiên có tước hiệu quý tộc. Đây là ví dụ về:
Câu 21: Khái niệm "Vị trí xã hội" (social position) được hiểu đơn thuần là gì trong tương tác xã hội?
A. Sự đánh giá cao thấp của xã hội
B. Chỗ đứng hay tọa độ của cá nhân trong tương tác
C. Tập hợp các quyền lợi kinh tế
D. Uy tín cá nhân trong nhóm
Câu 22: Đặc trưng nào giúp chúng ta không nhầm lẫn một trường học với một cái chợ, dù con người trong đó có thể thay đổi hàng năm?
A. Tính ổn định của cấu trúc xã hội
B. Số lượng người tham gia
C. Các hoạt động mua bán diễn ra bên trong
D. Kiến trúc vật lý của tòa nhà
Câu 23: Trong thực nghiệm của Zimbardo về tù nhân và cai tù, kết quả cho thấy điều gì về vai trò xã hội?
A. Sự phân vai dẫn đến việc cá nhân thực hiện đúng mong đợi của vai trò đó
B. Tính cách cá nhân quyết định hành vi hơn là vị thế
C. Con người luôn có xu hướng chống lại các quy định áp đặt
D. Các cá nhân không bị ảnh hưởng bởi bối cảnh tổ chức
Câu 24: Tiếp cận "văn hóa mạng lưới xã hội" tập trung vào việc nghiên cứu khía cạnh nào?
A. Số lượng kết nối kỹ thuật số giữa các máy tính
B. Lối tư duy xem xét các phạm trù xã hội qua các quan hệ xã hội
C. Các nghi lễ tôn giáo trong cộng đồng
D. Tỷ lệ biết chữ của các thành viên
Câu 25: Tại sao nói vị thế xã hội luôn hàm chứa tính bất bình đẳng?
A. Vì nó gắn liền với sự khác biệt về quyền lực và sự đánh giá xã hội
B. Vì nó chỉ dành cho những người giàu có
C. Vì nó được quy định bởi luật pháp quốc tế
D. Vì nó không bao giờ thay đổi theo thời gian
Câu 26: Theo Kurt Lewin, nhóm xã hội nên được hiểu là:
A. Một tổng thể có cấu trúc với các sức mạnh tâm lý xã hội năng động
B. Tập hợp ngẫu nhiên các cá nhân ở cùng một chỗ
C. Phép cộng đơn thuần của các thành viên trong đó
D. Một đơn vị chỉ tồn tại trên giấy tờ hành chính
Câu 27: Chức năng "Hội nhập" (Integration) trong hệ thống AGIL nhằm mục đích gì?
A. Liên kết các thành viên và đảm bảo sự phối hợp trong hệ thống
B. Tìm kiếm tài nguyên từ môi trường
C. Đưa ra các quyết định chính trị quan trọng
D. Truyền thụ các giá trị văn hóa cho thế hệ sau
Câu 28: Một ví dụ về sự thay đổi đánh giá xã hội đối với vị thế theo thời gian ở Việt Nam là:
A. Nông dân luôn là giai cấp lãnh đạo trong mọi thời đại
B. Thương nhân từ vị thế thấp trong xã hội truyền thống lên vị thế cao hiện nay
C. Trí thức không còn được coi trọng trong kinh tế thị trường
D. Các nghề thủ công mỹ nghệ bị xóa bỏ hoàn toàn
Câu 29: Khi nghiên cứu mạng lưới xã hội ở cấp độ quan hệ, các nhà xã hội học thường quan tâm đến biến số nào?
A. Vai trò, sở thích và sự nhìn nhận lẫn nhau giữa các cá nhân
B. Mật độ dân số của vùng miền
C. Trình độ phát triển công nghệ của quốc gia
D. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP)
Câu 30: Một thiết chế xã hội thực hiện chức năng "chế tài" khi nào?
A. Khi cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
B. Khi cá nhân có hành vi kháng cự hoặc vi phạm các nguyên tắc chung
C. Khi tổ chức muốn mở rộng quy mô thành viên
D. Khi có sự thay đổi về người đứng đầu tổ chức
Câu 31: Theo Karl Marx, cơ cấu nào đóng vai trò quyết định đối với cấu trúc thượng tầng pháp lý và chính trị?
A. Cấu trúc hạ tầng kinh tế
C. Các truyền thống văn hóa dân gian
D. Hệ thống giáo dục quốc gia
Câu 32: "Cộng đồng thể" (community body) trong các nghiên cứu xã hội học bao gồm các yếu tố nào?
A. Niềm tin tôn giáo và tình cảm gia đình
B. Ý thức tự giác bảo vệ hình ảnh cộng đồng
C. Quy mô, địa bàn, số lượng thành viên, cơ cấu học vấn
D. Các giá trị đạo đức truyền thống
Câu 33: Tại sao việc thay đổi thói quen của một nhóm thường dễ hơn thay đổi thói quen của một cá nhân riêng lẻ theo thực nghiệm của Lewin?
A. Vì nhóm không có khả năng kháng cự các tác động bên ngoài
B. Vì cá nhân trong nhóm thường không có ý kiến riêng
C. Vì các chuyên gia luôn có ảnh hưởng tuyệt đối đến nhóm
D. Vì quyết định chung của nhóm tạo ra áp lực và sự ủng hộ xã hội để cá nhân thay đổi
Câu 34: Trong cấu trúc xã hội tổng thể, thành tố nào quy định các khuôn mẫu hành vi chuẩn mực trong từng bối cảnh lịch sử?
A. Các tài nguyên thiên nhiên sẵn có
B. Hệ thống các thiết chế và liên kết nhóm
C. Ý muốn chủ quan của một vài cá nhân kiệt xuất
D. Sự may rủi của các sự kiện ngẫu nhiên
Câu 35: Khái niệm "Vị thế" được Newcomb ví với hình ảnh nào để chỉ sự giới hạn lựa chọn của cá nhân?
A. Những bộ áo cánh may sẵn
B. Những con đường mòn có sẵn
D. Những quân cờ trên bàn cờ
Câu 36: Một mạng lưới xã hội có tính "phức hợp" (Multiplexity) nghĩa là gì?
A. Các tác nhân có thể có nhiều dạng quan hệ khác nhau với nhau
B. Mạng lưới có quá nhiều thành viên không thể kiểm soát
C. Chỉ có duy nhất một kiểu liên hệ kinh tế giữa các thành viên
D. Mạng lưới bị ngắt kết nối thường xuyên
Câu 37: Theo quan điểm cấu trúc - chức năng, một sự bổ nhiệm trong hệ thống chính trị hiện đại bị ảnh hưởng bởi mô hình phong kiến là ví dụ của:
A. Sự kiểm soát xã hội theo cấp bậc
B. Sự đổi mới cấu trúc hoàn toàn
D. Chức năng thích ứng môi trường
Câu 38: Trong xã hội Việt Nam thời kỳ bao cấp, cấu trúc xã hội thuần nhất dẫn đến mẫu hành vi chủ đạo nào?
A. Năng động, sáng tạo và tự quyết
B. Cạnh tranh khốc liệt trên thị trường
C. Chấp hành, phục tùng và tuân thủ
D. Phản kháng và đòi hỏi quyền lợi cá nhân
Câu 39: Những câu tục ngữ như "Lá lành đùm lá rách" minh họa rõ nhất cho loại liên kết nào?
Câu 40: Khi một cá nhân đóng vai trò là "nút" trong cấu trúc xã hội, hành động của họ bị điều tiết bởi yếu tố nào sau đây?
A. Chỉ duy nhất sở thích cá nhân tại thời điểm đó
B. Các biến đổi khí hậu toàn cầu
C. Các chuẩn mực và giá trị của nhóm/tầng lớp mà họ thuộc về
D. Sự phân bỏ các vì sao trên bầu trời