Trắc nghiệm ôn tập chương 1 - Lý thuyết truyền thông (AJC)
Bộ 40 câu hỏi trắc nghiệm Lý thuyết truyền thông Chương 1 (Giáo trình AJC) có đáp án và giải thích chi tiết. Đề thi nâng cao tập trung vào phân tích tình huống thực tế, bao quát các kiến thức trọng tâm: Khái niệm truyền thông, các mô hình kinh điển (Lasswell, Shannon-Weaver, Berlo, Osgood-Schramm, Kinkaid) và các lý thuyết nền tảng (Xét đoán xã hội, Học tập xã hội, Truyền bá cái mới). Tài liệu ôn tập thiết yếu cho sinh viên Báo chí - Truyền thông.
Từ khoá: Lý thuyết truyền thông trắc nghiệm lý thuyết truyền thông AJC ôn thi truyền thông mô hình Lasswell mô hình Shannon mô hình Berlo truyền thông đại chúng lý thuyết truyền bá cái mới bài tập tình huống truyền thông
Câu 1: Trong mô hình truyền thông của H. Lasswell, yếu tố nào dưới đây KHÔNG xuất hiện, khiến mô hình này bị coi là thiếu tính tương tác hai chiều?
Câu 2: Khi xét đến môi trường văn hóa - xã hội trong hoạt động truyền thông, yếu tố nào sau đây quy định cách thức và phương tiện truyền thông của một cộng đồng?
A. Điều kiện thời tiết và khí hậu
B. Hệ thống kỹ thuật và công nghệ
C. Ngôn ngữ, giá trị, niềm tin và chuẩn mực
D. Địa hình và khoảng cách địa lý
Câu 3: Một sinh viên đang ngồi một mình, suy ngẫm về kết quả bài kiểm tra vừa qua và tự nhủ sẽ cố gắng hơn ở lần sau. Đây là ví dụ của loại hình truyền thông nào?
A. Truyền thông đại chúng
C. Truyền thông liên cá nhân
D. Truyền thông nội cá nhân
Câu 4: Theo mô hình của David Berlo, những yếu tố nào dưới đây thuộc về nhóm "Kỹ năng truyền thông" ảnh hưởng đến cả Nguồn phát và Người nhận?
A. Nghe, nói, đọc, viết và suy nghĩ
B. Kiến thức, thái độ và văn hóa
C. Hệ thống xã hội và cấu trúc thông điệp
D. Năm giác quan: nhìn, nghe, sờ, ngửi, nếm
Câu 5: Trong lý thuyết truyền bá cái mới, nhóm đối tượng nào cần được nhà truyền thông ưu tiên tác động trước tiên để tạo đà cho dư luận xã hội?
B. Nhóm đối tượng nòng cốt, tích cực
D. Nhóm không quan tâm đến vấn đề
Câu 6: Điểm khác biệt cơ bản nhất giúp mô hình truyền thông của C. Shannon ưu việt hơn so với mô hình của H. Lasswell là gì?
A. Tập trung vào hiệu quả truyền thông
B. Bổ sung yếu tố Nhiễu và Phản hồi
C. Xác định rõ ai là người phát tin
D. Mô tả chi tiết về kênh truyền thông
Câu 7: Một thông điệp quảng cáo được phát trên truyền hình nhưng bị méo tiếng do tín hiệu sóng yếu vì bão. Yếu tố gây ảnh hưởng này được gọi là gì?
C. Nhiễu vật lý/môi trường
D. Sự thiếu hụt kỹ năng giải mã
Câu 8: Hành động nào sau đây thể hiện rõ nhất quá trình "Giải mã" (Decoding) trong truyền thông?
A. Người nghe dịch các tín hiệu âm thanh nhận được thành ý nghĩa cụ thể
B. Một diễn giả viết bài phát biểu ra giấy
C. Đài truyền hình phát sóng chương trình thời sự
D. Một họa sĩ vẽ tranh cổ động
Câu 9: Trong lý thuyết thuyết phục của William McGuire, bước nào được coi là "bước ngoặt quan trọng" khi đối tượng bắt đầu chuyển đổi nhận thức và thái độ?
Câu 10: Mô hình hội tụ của Kinkaid nhấn mạnh điều gì trong quá trình truyền thông?
A. Sự phân chia rạch ròi giữa người phát và người nhận
B. Tốc độ truyền tin nhanh nhất có thể
C. Việc loại bỏ hoàn toàn nhiễu khỏi quá trình
D. Quá trình tương tác lặp đi lặp lại để đạt tới sự hiểu biết lẫn nhau
Câu 11: "Commune" trong tiếng Latinh - nguồn gốc của thuật ngữ truyền thông - mang ý nghĩa gì?
Câu 12: Theo Frank Dance, định nghĩa truyền thông dưới góc độ "giảm độ không rõ ràng" nhấn mạnh vào mục đích gì?
A. Để thực hiện quyền lực đối với người khác
B. Để dẫn dắt sự chú ý của đám đông
C. Để hành động có hiệu quả, bảo vệ hoặc tăng cường bản thân
D. Để kết nối các phần rời rạc của thế giới
Câu 13: Truyền thông trực tiếp khác với truyền thông gián tiếp ở đặc điểm cốt lõi nào?
A. Có sự tiếp xúc mặt đối mặt giữa các chủ thể
B. Sử dụng công nghệ vệ tinh hiện đại
C. Phạm vi tác động luôn rộng hơn
D. Không bao giờ xảy ra nhiễu
Câu 14: Yếu tố nào sau đây KHÔNG phải là một yêu cầu đối với "Thông điệp" (Message) để đạt hiệu quả truyền thông?
B. Nội dung nhất quán và kêu gọi hành động
D. Phải sử dụng kênh truyền thông đắt tiền nhất
Câu 15: Lý thuyết học tập xã hội khẳng định con người học tập các hành vi mới chủ yếu thông qua cách thức nào?
A. Chỉ thông qua việc đọc sách lý thuyết
B. Quan sát, bắt chước và chiêm nghiệm hậu quả của người khác
C. Nghe giảng thụ động từ giáo viên
D. Di truyền từ thế hệ trước
Câu 16: Trong cấu trúc quá trình truyền thông
S→M→C→R→E, chữ cái E đại diện cho yếu tố nào?
B. Environment (Môi trường)
D. Encoder (Người mã hóa)
Câu 17: Tại sao Lý thuyết xét đoán xã hội khuyên nhà truyền thông nên tập trung tác động vào nhóm có thái độ "trung lập"?
A. Vì nhóm này dễ bị lôi kéo chuyển sang đồng tình, từ đó tác động tích cực đến nhóm phản đối
B. Vì nhóm này có số lượng đông nhất trong mọi xã hội
C. Vì nhóm này có quyền lực cao nhất
D. Vì nhóm này không bao giờ thay đổi ý kiến
Câu 18: Một giảng viên sử dụng video clip, slide bài giảng và thảo luận nhóm để truyền đạt kiến thức. Đây là ví dụ về việc vận dụng yếu tố nào trong truyền thông?
A. Đa dạng hóa Kênh truyền thông
B. Loại bỏ hoàn toàn Phản hồi
Câu 19: Trong quá trình truyền thông, nếu người tiếp nhận không thể giải mã được thông điệp thì điều gì sẽ xảy ra?
A. Phản hồi vẫn diễn ra bình thường
B. Quá trình truyền thông bị ngắt quãng hoặc không đạt hiệu quả
C. Thông điệp tự động chuyển sang kênh khác
D. Nguồn phát sẽ nhận được tín hiệu thành công
Câu 20: Mô hình truyền thông của Osgood và Schramm có đặc điểm gì nổi bật về vai trò của các bên tham gia?
A. Nguồn phát luôn giữ quyền chủ động tuyệt đối
B. Chỉ phù hợp với truyền thông đại chúng, không dùng cho cá nhân
C. Cả người gửi và người nhận đều thực hiện các chức năng mã hóa, giải mã và phiên dịch
D. Loại bỏ hoàn toàn vai trò của thông điệp
Câu 21: Truyền thông đại chúng (Mass communication) có đặc điểm nào sau đây khác biệt so với truyền thông nhóm?
A. Thông điệp mang tính cá nhân hóa cao độ
B. Không chịu ảnh hưởng của môi trường xã hội
C. Chỉ diễn ra trong phạm vi gia đình hoặc bạn bè
D. Sử dụng phương tiện kỹ thuật công nghệ để tác động đến công chúng rộng lớn
Câu 22: Để truyền bá một "cái mới" thành công, ngoài việc chỉ ra lợi ích, nhà truyền thông cần giải quyết vấn đề tâm lý nào của đối tượng?
A. Sự thỏa mãn tuyệt đối với hiện tại
B. Nỗi lo sợ rủi ro và sự thiếu chắc chắn khi thử nghiệm hành vi mới
C. Nhu cầu muốn giữ bí mật thông tin
D. Sự thờ ơ với tất cả mọi người xung quanh
Câu 23: Trong môi trường truyền thông, yếu tố "địa hình núi cao hiểm trở" gây khó khăn cho việc phủ sóng truyền hình được xếp vào loại rào cản nào?
B. Môi trường tự nhiên - kỹ thuật
Câu 24: Theo mô hình của Shannon và Weaver, "Vật truyền tin" (Transmitter) có chức năng chính là gì?
A. Tạo ra ý tưởng ban đầu
B. Tiếp nhận và hiểu ý nghĩa thông điệp
C. Mã hóa thông tin thành tín hiệu (sóng, mạch điện) để chuyển đi
D. Đánh giá hiệu quả sau cùng
Câu 25: Khi một cá nhân tự đánh giá lại kinh nghiệm của mình so với người khác để thay đổi hành vi, họ đang thực hiện quá trình nào của Lý thuyết học tập xã hội?
A. So sánh và tự củng cố niềm tin
C. Truyền thông đại chúng
Câu 26: Phản hồi (Feedback) trong truyền thông có vai trò quan trọng nhất là gì?
A. Giúp thông tin trở thành một chiều và áp đặt
B. Làm tăng chi phí của quá trình truyền thông
C. Loại bỏ hoàn toàn nhu cầu sử dụng kênh truyền thông
D. Giúp điều chỉnh quá trình truyền thông và xác nhận hiệu quả của thông điệp
Câu 27: Một bác sĩ giải thích bệnh án cho bệnh nhân bằng quá nhiều thuật ngữ chuyên môn khiến bệnh nhân không hiểu. Đây là ví dụ về lỗi ở khâu nào?
A. Chọn sai kênh truyền thông
B. Mã hóa thông điệp không phù hợp với khả năng giải mã của người nhận
D. Bệnh nhân cố tình không nghe
Câu 28: Truyền thông "không thiết chế" bao gồm các hình thức nào dưới đây?
A. Các văn bản pháp quy của nhà nước
B. Báo in, đài phát thanh quốc gia
C. Truyền thông qua quan hệ gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, đám đông
D. Các chương trình giáo dục chính quy tại trường học
Câu 29: Câu hỏi: "Liệu họ có thể thử hành vi không?" là câu hỏi quan trọng trong lý thuyết nào?
A. Lý thuyết truyền bá cái mới
C. Lý thuyết truyền thông một chiều
D. Lý thuyết về các giác quan
Câu 30: Trong mô hình của David Berlo, chữ M viết tắt cho thành tố nào và bao gồm những yếu tố con nào?
A. M là Message (Thông điệp): Nội dung, yếu tố, cấu trúc, mã, cách xử lý
B. M là Media (Phương tiện): Báo, đài, tivi
C. M là Man (Con người): Người gửi và người nhận
D. M là Method (Phương pháp): Cách thức truyền đạt
Câu 31: Vì sao truyền thông nội cá nhân được coi là nền tảng cho các loại hình truyền thông khác?
A. Vì nó không tốn kém chi phí
B. Vì nó giúp con người tự nhận thức, tư duy để tham gia vào các giao tiếp xã hội
C. Vì nó xảy ra ít thường xuyên nhất
D. Vì nó không chịu tác động của môi trường
Câu 32: "Quá trình A" trong sơ đồ quá trình truyền thông tương ứng với hoạt động nào?
C. Mã hóa (Encoding) và chuyển thông điệp
Câu 33: Yếu tố "Nhiễu" (Noise) trong mô hình Shannon có thể dẫn đến hậu quả gì?
A. Làm tăng tốc độ truyền tin lên gấp đôi
B. Biến người nhận thành nguồn phát ngay lập tức
C. Luôn làm cho thông điệp trở nên rõ ràng hơn
D. Gây sai lệch hoặc kém chất lượng về nội dung thông tin
Câu 34: Một chiến dịch truyền thông nhằm thay đổi thói quen hút thuốc lá cần duy trì sự hỗ trợ của dư luận xã hội để người cai thuốc không tái nghiện. Điều này ứng với bước nào trong Lý thuyết thuyết phục?
A. Bước 1: Tiếp cận thông điệp
B. Bước 10: Tích cực củng cố hành vi
C. Bước 2: Chú ý tới thông điệp
D. Bước 4: Hiểu thông điệp
Câu 35: Khái niệm "Vùng chấp nhận", "Vùng trung lập" và "Vùng phản đối" thuộc về lý thuyết truyền thông nào?
A. Lý thuyết xét đoán xã hội
C. Lý thuyết sử dụng và hài lòng
D. Lý thuyết xoắn ốc im lặng
Câu 36: Hệ quả của Lý thuyết học tập xã hội đối với vai trò của người giáo viên hiện đại là gì?
A. Người thầy chỉ nên đọc chép kiến thức có sẵn
B. Người thầy không cần quan tâm đến phản hồi của học sinh
C. Người thầy là trung tâm duy nhất của lớp học
D. Người thầy cần tạo môi trường để người học quan sát, trải nghiệm và tự khám phá
Câu 37: Loại hình truyền thông nào đòi hỏi kỹ năng giao tiếp cấp độ cao, khả năng liên kết và giải quyết sự khác biệt quan điểm giữa các thành viên?
A. Truyền thông nội cá nhân
B. Truyền thông đại chúng
D. Truyền thông qua vệ tinh
Câu 38: Trong các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của thông điệp theo W. McGuire, "Độ tin cậy của nguồn phát" phụ thuộc chủ yếu vào điều gì?
A. Số lượng từ ngữ trong thông điệp
B. Vai trò, vị thế xã hội và uy tín của nguồn tin
C. Màu sắc của poster quảng cáo
D. Thời gian phát sóng thông điệp
Câu 39: Mô hình truyền thông nào được ví là "mô hình đường nghe", mô tả những gì xảy ra với việc truyền tin qua sóng điện từ?
A. Mô hình Shannon và Weaver
B. Mô hình hội tụ Kinkaid
Câu 40: Một người đọc báo và thấy thông tin về dịch bệnh, sau đó họ chia sẻ lại với gia đình để cùng phòng tránh. Ở đây, vai trò của người đọc báo đã chuyển đổi như thế nào?
A. Từ Nguồn phát thành Kênh truyền
B. Từ Người tiếp nhận (Receiver) thành Nguồn phát (Source)
C. Từ Nhiễu thành Hiệu quả
D. Từ Vật truyền tin thành Mã hóa