Ngành Kỹ thuật môi trường

Kỹ thuật môi trường (Environmental Engineering) là ngành ứng dụng kiến thức hóa học, sinh học và kỹ thuật để thiết kế, vận hành các hệ thống xử lý nước thải, khí thải, chất thải rắn, giúp giảm tác động tiêu cực của hoạt động sản xuất – sinh hoạt lên môi trường sống.

Ngành này giải quyết một vấn đề rất cụ thể: làm sao để nhà máy, khu công nghiệp, đô thị vẫn phát triển sản xuất nhưng nguồn nước, không khí, đất đai xung quanh không bị ô nhiễm quá mức cho phép. Người học ngành sẽ là cầu nối giữa yêu cầu sản xuất của doanh nghiệp và các quy định bảo vệ môi trường của nhà nước.

Khác với Khoa học môi trường thiên về nghiên cứu, quan trắc và đánh giá hiện trạng, Kỹ thuật môi trường tập trung nhiều hơn vào phần thiết kế – xây dựng – vận hành các công trình xử lý cụ thể như trạm xử lý nước cấp, hệ thống xử lý nước thải, tháp lọc khí thải, bãi chôn lấp hợp vệ sinh.

Ngành này phù hợp với người có tư duy logic – kỹ thuật, quan tâm đến vấn đề môi trường và chấp nhận được việc đôi khi phải làm việc ngoài hiện trường.

Tính cách, tố chất nên có

• Tỉ mỉ, cẩn thận khi tính toán thông số kỹ thuật và tuân thủ quy trình.
• Quan tâm đến sự phát triển bền vững, không ngại tìm hiểu quy định pháp luật.
• Sẵn sàng đi khảo sát, thực địa khi cần, không quá kén chọn môi trường làm việc.
• Kiên nhẫn với các công việc mang tính lặp lại như theo dõi, ghi nhận số liệu.

Cân nhắc thêm nếu chưa có các tố chất trên

Nếu ngại tính toán và hóa học, người học cần chuẩn bị tâm lý bổ sung nền tảng ngay từ năm nhất. Nếu không thích đi hiện trường, nên định hướng sớm sang các vị trí thiên tư vấn – văn phòng như đánh giá tác động môi trường thay vì vận hành trực tiếp.

Nhóm MBTI phù hợp

Các nhóm tính cách thường phù hợp với ngành này là ISTJ, ISTP, INTJ, ESTJ — những nhóm thiên về thực tế, logic và kiên nhẫn với quy trình kỹ thuật.

Lưu ý: MBTI chỉ mang tính chất tham khảo, không phải yếu tố quyết định việc bạn có phù hợp với ngành hay không.

Bạn có thể test nhóm tính cách MBTI nhanh chóng tại letqa.vn!

Chương trình học tập trung vào các nhóm kiến thức nền tảng về hóa học, sinh học và kỹ thuật xử lý, kết hợp với đồ án thiết kế hệ thống thực tế.

Các nhóm kiến thức chính

• Hóa học đại cương, hóa phân tích, hóa môi trường.
• Sinh học môi trường, vi sinh vật ứng dụng trong xử lý nước thải.
• Cơ học chất lưu, cấp thoát nước.
• Kỹ thuật xử lý nước, xử lý khí thải, quản lý chất thải rắn.
• Quản lý môi trường, luật và quy chuẩn môi trường.
• Đồ án thiết kế hệ thống xử lý theo từng học kỳ.

Cường độ và áp lực học tập

Bên cạnh vai trò bảo vệ môi trường mang tính lý tưởng, thực tế công việc của kỹ sư môi trường có nhiều phần việc không dễ chịu như hình dung ban đầu.

• Nhiều vị trí đầu vào yêu cầu đi hiện trường tại nhà máy, công trường, khu xử lý — nơi có thể có mùi hôi, bụi, tiếng ồn.
• Người mới thường thiếu kinh nghiệm vận hành thiết bị thực tế, cần thời gian học việc dưới sự hướng dẫn của kỹ sư đi trước.
• Quy định pháp luật về môi trường thay đổi khá thường xuyên, đòi hỏi phải liên tục cập nhật để tư vấn đúng cho doanh nghiệp.
• Công việc đôi khi liên quan đến xử lý số liệu quan trắc với khối lượng lớn, cần sự kiên nhẫn.

Đây là các đặc điểm khách quan của ngành, không phải rào cản không thể vượt qua, nhưng người học nên biết trước để chuẩn bị tâm lý phù hợp.

Nhu cầu nhân lực ngành Kỹ thuật môi trường hiện ở mức vừa phải và có xu hướng tăng, do quy định về bảo vệ môi trường ngày càng chặt chẽ và nhiều doanh nghiệp FDI yêu cầu tiêu chuẩn môi trường trong sản xuất. Mảng vận hành, HSE tại nhà máy chưa bão hòa, trong khi mảng tư vấn văn phòng có mức độ cạnh tranh cao hơn.