Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa (Control Engineering and Automation) là ngành nghiên cứu, thiết kế và vận hành các hệ thống giúp máy móc, dây chuyền sản xuất tự hoạt động với sự can thiệp tối thiểu của con người. Ngành này giải quyết bài toán năng suất và độ chính xác cho các nhà máy, xí nghiệp sản xuất công nghiệp.

Sinh viên ngành này làm việc với các hệ thống như robot công nghiệp, dây chuyền lắp ráp, hệ thống điện năng lượng, cảm biến và bộ điều khiển lập trình (PLC). Đây là ngành nằm ở giao điểm giữa điện, điện tử, cơ khí và công nghệ thông tin.

Sinh viên tốt nghiệp ngành này có thể đi theo nhiều hướng khác nhau, từ thiết kế hệ thống, lập trình điều khiển, đến bảo trì vận hành tại nhà máy. Dưới đây là các hướng phổ biến nhất.

Ngành này phù hợp với người thích tư duy logic, tỉ mỉ với chi tiết kỹ thuật và không ngại làm việc thực hành tại xưởng, phòng lab. Dưới đây là các tố chất quan trọng.

Chương trình học tập trung vào nền tảng điện - điện tử, lý thuyết điều khiển và lập trình hệ thống nhúng, sau đó đi sâu vào PLC, SCADA và robot công nghiệp.

Bên cạnh cơ hội việc làm rộng mở, ngành này cũng có những mặt thực tế mà người mới cần biết trước khi lựa chọn.

• Công việc hiện trường đòi hỏi di chuyển đến nhà máy, đôi khi làm việc theo ca hoặc xử lý sự cố ngoài giờ.
• Thiết bị công nghiệp thực tế (PLC, robot, tủ điều khiển) thường đắt tiền, sinh viên khó tiếp cận đầy đủ khi còn học, nên khi đi làm cần thời gian làm quen thêm.
• Người mới thường phải trải qua giai đoạn học việc, quan sát và hỗ trợ trước khi được giao dự án độc lập.
• Ngành có sự cạnh tranh nhất định với các ngành lân cận như Cơ điện tử, Kỹ thuật điện, nên kỹ năng thực hành và chứng chỉ chuyên môn (PLC hãng Siemens, Mitsubishi...) là lợi thế cần bổ sung thêm ngoài chương trình học.

Nhu cầu nhân lực ngành này hiện ở mức khá cao, được thúc đẩy bởi xu hướng tự động hóa nhà máy và dòng vốn đầu tư sản xuất tại Việt Nam, chưa có dấu hiệu bão hòa.